حمل و نقل بین المللیتعاریف حمل و نقل
موضوعات داغ

کارنه تیر (carnet TIR) (بخش اول)

تعاریف حمل و نقل

کارنه تیر (carnet TIR)

 

TIR مخفف کلمه فرانسویِ Transport International par la Route یا Transports Internationaux Routiers است.

کارنه تیر (TIR carnet) سندی است گمرکی که برای ترانزیت بین المللی کالا در کشور مبدا صادر می شود و به موجب آن کالا به طور پلمپ شده از خاک کشورهای بین راه عبور می کند.

کارنه تیر (carnet TIR) (بخش اول) 8 | آفکو
البته اين عبور بدون بازرسی نياز به اقدامات تعيين شده از قبل به شرح زير دارد:
  • پلمپ وسيله نقليه حامل كالا در گمرک مبدأ
  • اجرای دستورالعمل حفاظتی برای انواع محفظه و يا كانتينر، به منظور جلوگيری از هرگونه قاچاق
  • تامين پوشش هرگونه ريسكی در حقوق و عوارض گمركی در طول سفر توسط موسسه ضامن

 

کارنه تیر (carnet TIR) (بخش اول) 9 | آفکو

  طرف‌های عهدنامه کارنه تیر، ۱۹۷۵. (رنگ سبز تیره)

طرف‌های عهدنامه که عملیات کارنه تیر در آن‌ها قابل اجرا است.(رنگ سبز روشن)

عهدنامه کارنه تیر

کارنه تیر موافقت نامه‌ای بین‌المللی برای تسریع در ترابری و عبور کالا از کشور ثالث برای رسیدن به مقصد. کارنه تیر سند بین‌المللی ترانزیت زمینی که طبق مقررات کنوانسیون تیر نام گمرکخانه‌های مجاز مبدأ و مقصد و راه‌های مجاز عبور کالا ی ترانزیتی توسط مقامات گمرکی از قبل مشخص گردیده و کالا ی تحت صحابت آن در هنگام ورود به مرز نیاز به تشریفات گمرکی ندارد.

کارنه تیر (carnet TIR) (بخش اول) 10 | آفکو

کشورهایی که به این عهدنامه می‌پیوندند باید مؤسسه‌ای را مسئول صدور مجوز (carnet) کنند تا وسایط نقلیه با ارائه این مجوز بدون انجام تشریفات گمرکی از کشورهای سر راه بگذرند. این عهدنامه در سال ۱۹۴۹ به امضاء رسید.

كنوانسيون مذكور پانزده سال بعد و پس از دوبار اصلاح، در سال ۱۹۷۵ جای خود را به كنوانسيون گمركی راجع به حمل و نقل بين‌ المللی كالا تحت پوشش كارنه تير (كنوانسيون تير ۷۵) داده كه در واقع، حاصل عملكرد كنوانسيون قبلی بوده و از پيشرفت های صنعتی و شرايط در حال تغيير حمل و نقلی و گمركی معاصر به منظور افزايش كارآمدی سيستم و كاهش پيچيدگي های آن و در عين حال ايجاد ايمنی گمركی بيشتر و تسهيل امكان استفاده از كانتينر كه در دهه ۶۰ ميلادی پا به عرصه وجود گذاشته بود.

كنوانسيون اصلاح شده از سال ۱۹۷۷ جانشين كنوانسيون تير ۱۹۵۹ شده و لازم‌الاجرا گرديده است. در حال حاضر به تعداد ۵۸ کشور به صورت فعال از این سیستم استفاده می نمایند.

طبق مقررات کارنه تیر تا مقصد نیازی به انجام تشریفات گمرکی مربوط به ترانزیت در مرزهای ورودی و خروجی کشورها طبق قوانین داخلی آن ها نخواهد بود. در حمل و نقل بین المللی جاده ای، وسایل نقلیه و کالا ها برای عبور (ترانزیت) از خاک هر کشور باید در مرز ورودی، پس از تنظیم اظهارنامه ترانزیت مورد بازرسی گمرکی قرار گیرد و صاحب کالا بسته به مقررات داخلی آن کشور سپرده نقدی یا ضمانت نامه تودیع کند و در اظهارنامه متعهد شود که کالا تا موعد مقرر در پروانه ترانزیت از مرز خروجی تعیین شده خارج خواهد شد.

در اغلب موارد این تشریفات گمرکی سبب تاخیر و معطلی وسیله نقلیه می شود و هزینه های اضافی به بار می آورد، ضمن اینکه احتمال دارد کالا در این میان خسارت دیده یا سرقت شود.

به منظور تسریع در حمل و نقل بین المللی، کاستن از تشریفات گمرکی و جلوگیری از خسارت های احتمالی در جریان ترانزیت بین المللی کالا، کنوانسیونی تحت عنوان ( کنوانسیون گمرکی مربوط به حمل و نقل بین المللی کالا در جاده ها تحت کارنه های تیر ) به ابتکار اتحادیه بین المللی حمل و نقل جاده ای در سال ۱۹۵۹ منعقد شد که در سال ۱۹۷۵ جای خود را به کنوانسیون دیگری با همین عنوان داد.

طبق این کنوانسیون سندی برای ترانزیت بین المللی کالا صادر می شود که کارنه تیر یا دفترچه تیر نام دارد و بدین منظور اعضای کنوانسیون موظف هستند، سازمانی را برای صدور کارنه تیر و تضمین پرداخت هزینه های ناشی از تخلفات از مقررات کنوانسیون تعیین کنند.

به موجب قانون الحاق ایران به کنوانسیون مزبور مورخ ۱۳۶۳، اتاق بازرگانی و صنایع و معادن به عنوان موسسه صادرکننده و ضامن کارنه تیر مشخص شده است.

كارنه تیر كه برای موسسات حمل و نقل مورد تایید و صرفا برای حمل جاده ای كالا صادر می شود، فرم استانداردی دارد. برای كالا های هر وسیله نقلیه، تركیبی از وسایل نقلیه (وسایل نقلیه متصل شده به یک دیگر) یا برای چندین كانتینر كه بر روی یک وسیله نقلیه یا تركیبی از آن ها بار شده اند، یک كارنه تیر صادر می شود كه فقط برای یك سفر معتبر است. بر روی كارنه شماره اسناد جدا شدنی برای كنترل گمركی و اسناد تصفیه برای عملیات حمل و نقل ذكر شده است.

تعداد برگه های كارنه تیر بر حسب تعداد كشورهای واقع بین مبدا و مقصد كالا بین حداقل ۶ و حداكثر ۲۰ برگ متفاوت است. این صفحات دارای شماره های ۱و۲ هستند كه آن ها را اصطلاحا وله (volet) می نامند و بر روی آن ها تمام مشخصات كالا ذكر می شود.

در صورتی كه كالا فقط بین یک گمرک مبدا و یک گمرک مقصد حمل شود كارنه باید حداقل دارای دو برگ برای كشور مبدا و دو برگ برای كشور مقصد و دو برگ برای هر كشوری باشد كه از آن عبور می كند، برای هر محل اضافی جهت بارگیری یا تخلیه دو برگ دیگر لازم است.

طبق كنوانسیون تیر، لازم است كه وسیله نقلیه پس از بارگیری، در گمرك كشور مبدا بازرسی و مهر (سیم و سرب یا پلمپ) شود و پلاک های مستطیل شكل با علامت TIR در قسمت های جلو و عقب وسیله نقلیه نصب شوند. برای جلوگیری ازسوء استفاده، طرف های كنوانسیون باید نمونه مهرهایی را كه به كار می برند برای یكدیگر ارسال دارند وسیله نقلیه و كانتینر خود نیز باید طبق استانداردهای مقرر در ضمائم كنوانسیون باشد.

در صورت رعایت مقررات كنوانسون، دارندگان كارنه تیر می توانند پس از پلمپ وسیله نقلیه در گمرک محل بارگیری یا در نزدیک ترین گمرک به این محل در كشور مبدا، بدون معطلی و بدون انجام تشریفات گمركی ناظر بر ترانزیت خارجی، كشورهای مختلف را پشت سر گذاشته و تا مقصد نهایی به راه خود ادامه دهند؛

به عبارت دیگر، مقامات گمركی كشورهای بین راه الزامی ندارند وسیله نقلیه و كالا را مورد بازرسی كامل قرار دهند. مگر اینكه در موارد استثنائی انجام چنین بازرسی هایی ضرورت پیدا می كند كه در این صورت وسیله نقلیه مجددا پلمپ خواهد شد.

گرچه كارنه تیر، حمل كننده و صاحب كالا را از الزام به تنظیم اسناد گمركی كشورهای بین راه و تودیع سپرده یا ضمانت نامه ویژه ترانزیت معاف می دارد، ولی مانع اجرای محدودیت ها و نظارت هایی كه طبق مقررات داخلی این كشورها در زمینه های اخلاقی، بهداشتی و امنیت عمومی وجود دارد، نمی شود و وصول عوارضی را كه ممكن است به موجب همین مقررات پیش بینی شده باشد، منتفی نمی سازد.

مقامات گمركی ممكن است برای حمل كالا در قلمرو كشور متبوع خود محدودیت های زمانی برقرار كرده یا تقاضا کنند كه وسیله نقلیه مسیر مشخصی را طی كند یا برای جلوگیری از سوء استفاده، لازم تشخیص دهند كه وسیله نقلیه به هزینه حمل كننده همراهی (اسكورت) شود.

طبق كنوانسیون تیر موسسه ضامن، تعهد می كند كه در صورت تخلف دارنده كارنه تیر از مقررات این سند، حقوق و عوارض گمركی متعلق به كالا و هرگونه عوارض تاخیر، بهره های مربوط را طبق قوانین و مقررات كشوری كه جرم در آن واقع شده بپردازد. البته این تضمین رفع مسئولیت اشخاصی نیست كه از مقررات كنوانسیون تیر تخلف كرده اند.

مسئولیت ضامن در قبال مقامات یک كشور عضو كنوانسیون فقط از زمانی آغاز می شود كه كارنه تیر از طرف مقامات گمركی آن كشور مورد قبول قرار گرفته باشد؛ به علاوه، مسئولیت موسسه ضامن تنها در قبال كالا هایی نیست كه در كارنه ذكر شده اند، بلكه شامل كالا هایی نیز می شود كه در كارنه گنجانده نشده ولی به طور غیرقانونی در قسمت پلمپ شده وسیله نقلیه یا كانتینر قرار دارند.

زمانی كه مقامات گمركی كشوری بدون قید و شرط كارنه تیر را تصفیه می كنند، دیگر نمی توانند از موسسه ضامن مبالغ فوق الذكر را مطالبه كنند، مگر اینكه مقاصا حساب مجعول باشد.

 

ادامه ی مبحث کارنه تیر را در بخش دوم مطالعه بفرمایید.

کارنه تیر موافقت نامه‌ای بین‌المللی برای تسریع در ترابری و عبور کالا از کشور ثالث برای رسیدن به مقصد. کارنه تیر سند بین‌المللی ترانزیت زمینی که طبق مقررات کنوانسیون تیر نام گمرکخانه‌های مجاز مبدأ و مقصد و راه‌های مجاز عبور کالا ی ترانزیتی توسط مقامات گمرکی از قبل مشخص گردیده و کالا ی تحت صحابت آن در هنگام ورود به مرز نیاز به تشریفات گمرکی ندارد.
آفکو | مرجع حمل و نقل بین المللی

 

امتیاز این نوشته

امتیاز

امتیاز

امتیاز کاربران: 4.55 ( 1 رای)

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا